اختلالات وابسته به مواد توهم زا

داورهای توهم زا مواد طبیعی یا مصنوعی هستند که داروهای روانپریشی زا (psychedelics) یا مقلد سایکوز نیز نامیده می شوند، چون علاوه بر ایجاد توهم موجب قطع تماس با واقعیت و بسط و گسترش هشیاری می شوند.

توهم زا های طبیعی کلاسیک عبارتند از: پسیلویبین (که از برخی قارچ ها به دست می آید) و مسکالین (که از کاکتوس پیوت استخراج می شود). سایر توهم زاهای طبیعی عبارتند از هارمین، هارمالین، ایبوگائین و دی متیل تریپتامین (DMT). توهم زای کلاسیک مصنوعی LSD (لیسرژیک اسید دی اتیلامید) است.

شروع اثر LSD ظرف یک ساعت روی می دهد، طی 2 تا 4 ساعت به اوج رسیده، 8 تا 12 ساعت طول می کشد. اثرات مقلد سمپاتیک LSD عبارتند از: لرزش، تاکی کاردی، افزایش فشارخون، هیپرترمی، تعریق، تاری دید و اتساع مردمک. همراه با مصرف مواد توهم زا ممکن است افزایش فشارخون یا هیپرترمی باعث آسیب قلبی یا عروق مغزی شده و مرگ عارض شود. مرگ همچنین ممکن است بر اثر آسیب دیدگی جسمی متعاقب اختلال قضاوت ایجاد شود (مثلاً متعاقب اختلال قضاوت در رانندگی یا توانایی پرواز). اثرات روانشناختی، معمولاً به خوبی تحمل می شود اما اگر شخص قادر به یادآوری تجربیات خود نباشد یا نتواند تشخیص دهد که این تجارب ناشی از مصرف مواد است، ممکن است از احتمال شروع جنون دچار ترس شود.

با مصرف مواد توهم زا ادراک معمولاً بسیار روشن و عمیق می شود. رنگ و جنس غنی تر به نظر می رسد طرح ها واضح می شوند، موسیقی از نظر هیجانی عمیق و تاثیر بیشتری پیدا می کند، بو و مزه ها قوی تر می شوند. جابه جایی حسی شایع است و بیمار ممکن است رنگ ها را بشنود و صداها را ببیند. تصویر ذهنی شخص از خود، درک زمان و مکان نیز ممکن است تغییر کند. توهمات، معمولاً بینایی و اغلب به صورت اشکال و نقش های هندسی است اما توهمات سمعی و لمسی نیز گاهی بروز می کند. هیجانات به صورتی غیرعادی شدت یافته، غالباً تغییرات ناگهانی پیدا می کنند. ممکن است دو احساس ظاهراً متضاد با هم تجربه شوند. تلقین پذیری شدت یافته و حساسیت یا بی تفاوتی نسبت به دیگران ممکن است ظاهر شود. سایر خصوصیات شایع عبارتند از: آگاهی ظاهری از اعضای داخلی بدن، زنده شدن خاطرات فراموش شده گذشته های دور، آزاد شدن محتویات ناخودآگاه به شکل نمادین و پسرفت و تجربه مجدد حوادث گذشته دور از جمله تولد.

اندیشه های درون نگرانه، احساسات مذهبی و نگرش های فلسفی شایع است. احساس فرد از خود شدیداً دچار تغییر شده و تاحد مسخ شخصیت، پیوستن با جهان خارج، جدایی روح از تن پیش می رود.

  

روشهای درمان بیماری

پرهیز و حمایت

مسمومیت با مواد توهم زا در گذشته از طریق حمایت روانشناختی در مدت باقیمانده تأثیر ماده توهم زا یا اصطلاحاً آرامبخشی کلامی درمان می شد. این روش وقت گیر است و باتوجه به بی ثباتی افراد دچار هذیان ناشی از مواد توهم زا، ممکن است خطرناک باشد. بنابراین درمان انتخابی مسمومیت با این مواد، تجویز 20 میلی گرم دیازپام خوراکی است. این دارو ظرف 20 دقیقه تجربه lsd و هر گونه حمله هول مرتبط با آن را متوقف می کند و نسبت به آرامبخشی کلامی که چند ساعت طول می کشد یا تجویز داروهای آنتی سایکوز ارجحیت دارد.