اختلالات وابسته به کوکائین

کوکائین آلکالوئیدی است که از بوته اریتروکسیلون کوکا استخراج می شود. این گیاه جزو گیاهان بومی امریکای جنوبی است و بومیان امریکای جنوبی برگ های آن را به منظور کسب اثرات تحریکی می جوند. آلکالوئید کوکائین اول بار در سال 1860 جدا شده و در سال 1880 به عنوان بی حس کننده موضعی مورد استفاده قرار گرفت. کوکائین هنوز هم به دلیل اثرات منقبض کننده عروقی مخصوصاً در جراحی چشم، بینی و گلو به عنوان بی حس کننده موضعی به کار می رود. در سال 1914 کوکائین به عنوان یک داروی مخدر طبقه بندی شد و در ردیف هروئین و مورفین قرار گرفت چون اثرات اعتیادآور و عوارض آن مشخص شده بود.

سوءمصرف کوکائین و وابستگی به آن: از نظر بالینی و عملی وابستگی به کوکائین یا سوءمصرف آن را در افرادی می توان مطرح کرد که قراین تغییرات غیرقابل توجیه شخصیت در آنها مشاهده می شود. تغییرات شایع مربوط به مصرف کوکائین عبارتند از: تحریک پذیری، اختلال تمرکز، رفتار تکانشی، بی خوابی شدید و کاهش وزن.

همکاران و اعضای خانواده ممکن است متوجه ناتوانی فزاینده و عمومی شخص در انجام تکالیف مورد انتظار در ارتباط با شغل و زندگی خانوادگی بشوند. بیمار ممکن است به دلیل صرف مقدار زیادی پول برای تهیه کوکائین شواهد تازه در ناتوانی برای پرداخت به موقع صورت حساب ها یا وام ها نشان دهد. مصرف کننده های کوکائین هر 30 تا 60 دقیقه خود را از محل کار یا موقعیت های اجتماعی کنار می کشند تا در مکانی خلوت کوکائین استنشاق کنند. آنها به دلیل اثرات منقبض کننده عروقی همواره دچار احتقان بینی هستند و ممکن است با اسپری های ضداحتقان اقدام به خوددرمانی کنند.

مسمومیت با کوکائین: کوکائین به دلیل ایجاد احساس نشئه، سرخوشی، افزایش عزت نفس و ایجاد تصور کاذب مبنی بر انجام بهتر تکالیف جسمی و روانی توسط فرد مورد استفاده قرار می گیرد.

نشانه های مسمومیت با دوزهای بالای کوکائین عبارتند از: سرآسیمگی، تحریک پذیری، اختلال قضاوت، رفتار جنسی بالقوه خطرناک و تکانشی، پرخاشگری، افزایش همه جانبه در فعالیت روانی- حرکتی و احتمالاً نشانه های مانیا (شیدایی) نشانه های جسمی عمده عبارتند از: تاکی کاردی، افزایش فشارخون و اتساع مردمک.

 

نشانه های ترک کوکائین:

پس از قطع مصرف کوکائین یا بعد از مسمومیت حاد، افسردگی پسامسمومیتی یا فروریزی (crash) ظاهر می شود که با احساس ملال، فقدان احساس لذت، اضطراب، تحریک پذیری، خستگی، خواب آلودگی و گاهی سرآسیمگی همراه است. در موارد مصرف کم یا متوسط نشانه های ترک ظرف 18 ساعت برطرف می شود اما در مصارف زیاد به گونه ای که در وابستگی کوکائین دیده می شود، نشانه های ترک ممکن است تا یک هفته طول بکشد و معمولاً ظرف 2 تا 4 روز به اوج می رسد. طبق گفته برخی بیماران و بعضی گزارش های موردی سندرم های ترک کوکائین هفته ها و ماه ها طول کشیده اند. نشانه های ترک در بیمار ممکن است با افکار خودکشی همراه باشد. در حالت ترک، میل شدیدی به مصرف کوکائین در بیمار وجود دارد زیرا فرد می داند که مصرف کوکائین نشانه های ناخوشایند ترک را از بین می برد. افرادی که نشانه های ترک کوکائین را تجربه می کنند اغلب با مصرف الکل، داروهای رخوت زا، خواب آور یا ضداضطراب نظیر؛ دیازپام اقدام به خوددرمانی می کنند.

  

روشهای درمان بیماری

پرهیز و حمایت

مصرف کنندگان کوکائین اغلب داوطلبانه برای درمان مراجعه نمی کنند. تجربه آنها از کوکائین مثبت تر و اثرات منفی آن از دیدگاه ایشان کمتراز آن است که جستجوی درمان را ایجاب کند. مانع عمده درمان اختلالات وابسته به کوکائین، میل شدید مصرف کننده به کوکائین است. ممکن است بالینگر مجبور شود برای دور نگه داشتن بیمار از زمینه اجتماعی معمول که درآن فرد کوکائین تهیه و مصرف می کرده است بیمار را به طور نسبی یا کامل بستری کند. درمان پیشگیری از عود (RTP) نوعی روش درمانی مبتنی بر فنون شناختی- رفتاری است که در کنار بستری یا درمان سرپایی با هدف فقط پرهیز در بیمار اعمال می شود. مداخله روانشناختی معمولاً با استفاده از روش های فردی، گروهی و خانوادگی صورت می گیرد.