اختلالات وابسته به حشیش

گیاه شاهدانه هندی که بوته شاهدانه نامیده می شود از چهارهزار سال پیش در آسیای مرکزی و چین شناخته شده بود. شاهدانه گیاهی مقاوم و معطر با رشد سالیانه است. مواد فعال زیستی مشتق از آن، روی هم رفته حشیش (canabis)نامیده می شوند.

طبق اکثر برآوردها حشیش رایج ترین ماده غیرقانونی مورد مصرف در جهان است. قوی ترین انواع حشیش از سرشاخه های گلدار گیاه یا از ترشح رزینی قهوه ای مایل به سیاه خشک شده برگ های آن که hash یا hashish نامیده می شود، به دست می آید. بوته شاهدانه را معمولاً می برند، خشک می کنند، خرد کرده و داخل سیگار (که معمولاً سیگاری joints نامیده می شود) ریخته و آن را دود می کنند.

اسامی رایج حشیش عبارتند از: ماری جوانا، علف (grass)، جام(pot)، علف هرز(weed)، چای(tea)و مری جین(Mary Jane)و....

نام های دیگر حشیش که انواع آن با قدرت های متفاوت را توصیف می کنند عبارتند از: شاهدانه، چاسرا(chasra)، نبگ، گانجا(ganja)، داگاوسین سمیلا(sinsemilla).

شایع ترین اثرات جسمانی حشیش اتساع عروق خونی ملتحمه چشم (قرمزی چشم) و تاکی کاردی خفیف است. در دوزهای بالا افت فشارخون وضعیتی ممکن است بروز کند. افزایش اشتها (که اغلب اشتهای گاوی نامیده می شود) و خشکی دهان اثرات شایع دیگر مسمومیت با حشیش هستند.

جدی ترین عوارض احتمالی حشیش از همان هیدروکربن های سرطان زای ناشی می شود که در توتون معمولی نیز وجود دارند و شواهدی وجود دارد که مصرف کننده های افراطی حشیش درمعرض خطر بیماری مزمن تنفسی و سرطان ریه قرار دارند. روش تدخین سیگارهای حاوی حشیش تا ته سیگار، جذب ماده به خصوص قطران (tar) را افزایش می دهد.

مسمومیت با حشیش اغلب حساسیت مصرف کننده را نسبت به محرکهای بیرونی بالا می برد، جزئیات تازه ای را آشکار می کند، رنگ ها را غنی تر و عمیق تر از گذشته می نمایاند و درک ذهنی زمان را کُند می کند. در دوزهای بالا مصرف کنندگان ممکن است احساس مَسخ شخصیت و مَسخ واقعیت پیدا کنند. مهارت های حرکتی با مصرف حشیش مختل می شود و اختلال مهارت های حرکتی تا پس از رفع اثرات ذهنی و نشئه آور ادامه می یابد. 8 تا 12 ساعت پس از مصرف حشیش اختلال مهارت های حرکتی در رانندگی با وسایط نقلیه و سایر ماشین آلات تداخل می کند. به علاوه این اثرات به اثر الکل که معمولاً توام با حشیش مصرف می شود افزوده می گردد.

  

روشهای درمان بیماری

پرهیز و حمایت

پرهیز از طریق مداخله مستقیم نظیر بستری کردن یا کنترل دقیق به طور سرپایی با استفاده از غربالگری ادراری دارو (که وجود حشیش را تا 4 هفته پس از مصرف نیز نشان می دهد) صورت می گیرد. حمایت از طریق روان درمانی فردی، خانوادگی و گروه درمانی انجام می شود. آموزش باید شالوده برنامه های پرهیز و حمایت باشد. چون بیماری که دلایل عقلانی پرداختن به مشکل سوءمصرف مواد را نمی فهمد انگیزه چندانی برای ترک نشان نمی دهد. برای برخی بیماران تجویز داروهای ضداضطراب ممکن است در رفع کوتاه مدت نشانه های ترک مؤثر باشد. در برخی دیگر از بیماران مصرف حشیش ممکن است با اختلال افسردگی زمینه ای مربوط باشد که به داروهای ضدافسردگی خاص پاسخ دهد.