جوع عصبی یا پرخوری روانی

جوع ( bulimia ) اصطلاحی است به معنای پرخوری و تعریف آن عبارت است از: خوردن غذای بیشتری از آن چه که افراد در شرایط و مدت مشابه می خورند و با احساس قوی از دست دادن کنترل همراه است. اگر پُرخوری در افرادی روی دهد که دارای وزن طبیعی یا اضافه وزن و شدیداً نگران شکل و وزن بدن خود هستند و به صورت منظم رفتارهایی را برای مقابله با جذب کالریهای وارد شده به بدن درحین پُرخوری انجام می دهند، این شکل از پرخوری اختلالی است که با عنوان جوع عصبی شناخته می شود.

جوع عصبی نوعی پُرخوری توصیف شده است که با روش های نامتناسب جلوگیری از افزایش وزن همراه می باشد. دوره های تکرار شونده جوع عصبی که شایعتر از بی اشتهایی عصبی است، با احساس از دست دادن کنترل همراه می باشد. مزاحمت اجتماعی یا ناراحتی جسمانی- یعنی درد شکمی یا تهوع- پرخوری را خاتمه می دهد و اغلب پس از خاتمه پرخوری شخص دُچار احساس گناه، افسردگی یا نفرت از خود می شود. افراد مبتلا به جوع عصبی همچنین برای جلوگیری از افزایش وزن به رفتارهای جبرانی عود کننده ای نظیر پاکسازی (استفراغ عمدی، استفاده مکرر از مسهل یا مدر)، روزه گرفتن یا ورزش مفرط می پردازند. برخلاف مبتلایان بی اشتهایی عصبی، این بیماران ممکن است وزن طبیعی خود را حفظ کنند.

جوع عصبی شایعتر از بی اشتهایی عصبی است. تخمین های شیوع این اختلال بین 1 تا 3 درصد در زن های جوان است. همچون بی اشتهایی عصبی، جوع عصبی نیز در زنان شایعتر از مردان است ولی سن شروع آن در دوره نوجوانی دیرتر از سن شروع بی اشتهایی عصبی است. میزان بروز این اختلال در مردان یک دهم زنان است. این اختلال حتی ممکن است در اوایل جوانی آغاز شود. نشانه های گاه به گاه بروز جوع عصبی نظیر دوره های منفرد پرخوری با پاکسازی در بین 40 درصد زنان دانشجو گزارش شده است. خصوصیات اصلی جوع عصبی عبارتند از: دوره های تکرار شونده پرخوری، احساس فقدان کنترل بر خوردن درحین پرخوری، استفراغ عمدی و سوء مصرف داروهای ملین یا مدر، روزه داری یا ورزش های افراطی برای پیشگیری از افزایش وزن و ارزیابی مداوم خویشتن که تحت تاثیر شدید شکل و وزن بدن است. پرخوری معمولاً تا حدود یک سال پیش از اقدام به استفراغ شروع می شود.

استفراغ یافته شایعی است که معمولاً با وارد کردن انگشت در حلق ایجاد می شود، هرچند برخی بیماران می توانند به طور ارادی استفراغ کنند. استفراغ، درد شکمی و احساس نفخ را برطرف می کند و اجازه می دهد که بیمار بدون ترس از چاق شدن به پرخوری ادامه دهد. افسردگی غالباً پس از این دوره ها فرا می رسد و به ‹‹ دلتنگی پس از پرخوری ›› معروف است. ضمن این دوره های پرخوری بیمار از مواد شیرین، پُرکالری و نرم مثل کیک یا کلوچه استفاده می کند. بعضی بیماران بدون توجه به مزه غذا علاقه به غذاهای پُرحجم دارند. غذاها مخفیانه و سریع خورده می شوند و گاهی خوب جویده نمی شوند.

بیشتر بیماران مبتلا به جوع عصبی وزن طبیعی دارند ولی وزن برخی از آنها ممکن است بالاتر یا پایین تر از حد طبیعی باشد. این بیماران درمورد اینکه درنظر دیگران چگونه جلوه می کنند و نیز جذابیت جنسی، تصویر بدنی و ظاهر خود نگران هستند. در مقایسه با مبتلایان به بی اشتهایی عصبی که علاقه ای به روابط جنسی ندارند، این بیماران از لحاظ جنسی فعالند. گاهی در سابقه بیماران مبتلا به جوع عصبی خاک خوری (پیکا) و کشمکش درحین صرف غذا دیده می شود.

 

روشهای درمان بیماری

روان درمانی

برخی بیماران چاق مبتلا به جوع عصبی که تحت روان درمانی طولانی مدت قرار گرفته اند، به طور شگفت آوری بهبود می یابند.

 

بستری کردن

اکثر بیماران مبتلا به جوع عصبی بدون عارضه، نیازی به بستری شدن ندارند. در برخی موارد که پُرخوری خارج از کنترل و درمان سرپایی مؤثر نیست یا علایم روانی دیگری مانند میل به خودکشی و سوء مصرف مواد در بیمار وجود دارد، نیز در موارد پاکسازی شدید که به اختلالات شدید الکترونیک و متابولیک می انجامد، بستری کردن بیمار ضرورت می یابد.